موجز ۱ از ۱۲ · ۲ دقیقه
سلسلهمراتب همهجا هست؛ صاف بایستید
احتمالاً تعبیر «سلسلهمراتب نوکزدن» را شنیدهاید، نه؟ اما میدانید از کجا آمده؟ این تعبیر از تورلیف شلدروپ-ابه، جانورشناس نروژی، میآید که در دههی ۱۹۲۰ روی مرغهای حیاطی پژوهش میکرد و دید بین این پرندهها سلسلهمراتب روشنی هست. بالای همه، سالمترین و قویترین مرغها بودند که وقتی دانه میریختند، همیشه اول نوک میزدند. پایین همه، ضعیفترین مرغها بودند؛ همانهایی که پرهایشان میریخت و فقط خردههای باقیمانده را نوک میزدند.
چنین نظمهایی فقط مال مرغها نیست؛ در سراسر دنیای جانوران بهطور طبیعی دیده میشود. مثلاً خرچنگهای دریایی، چه در اقیانوس و چه در آکواریوم، با شدت بر سر بهترین و امنترین جاهای پناهگاه میجنگند.
دانشمندان دریافتهاند این درگیریهای رقابتی باعث میشود شیمی مغز برندهها و بازندهها فرق کند. برندهها نسبت بالاتری از هورمون سروتونین به اکتوپامین دارند و در بازندهها این نسبت برعکس میشود. این سطحها حتی روی حالت بدن خرچنگها اثر میگذارند: سروتونین بیشتر برندهها را چابکتر و راستقامتتر میکند و اکتوپامین بیشتر بازندهها را منقبض و جمعشده نگه میدارد. این فرق در رویاروییهای بعدی هم اثر دارد، چون خرچنگهای راستقامت بزرگتر و ترسناکتر به نظر میرسند و همین باعث میشود خرچنگهای منقبض همچنان حالت تسلیم داشته باشند.
همانطور که احتمالاً حدس زدهاید، سلسلهمراتب و چرخههای برد و باختی مشابه بین انسانها هم جریان دارد. پژوهشها نشان داده کسانی که گرفتار الکل یا افسردگیاند، کمتر وارد موقعیت رقابتی میشوند؛ و این فقط بیتحرکی، عزتنفس پایین و افسردگی را بیشتر میکند. در مقابل، کسانی که پشت سر هم میبرند، اغلب زبان بدنی مطمئن و حتی متکبرانه دارند؛ و همین میتواند به ادامهی بردهایشان کمک کند. درست مثل خرچنگها، انسانها هم مدام خودشان را با دیگران میسنجند و ما حتی هوش یک نفر را از هیبت و حالت بدنش حدس میزنیم. پس اگر میخواهید برای خودتان مزیتی بسازید، قانون اول را دنبال کنید: سرتان را بالا بگیرید و مثل برندهها بایستید.