موجز ۱ از ۸ · ۲ دقیقه
کاهش نرخ زادوولد، ترکیب جمعیتی انسانها را برای همیشه تغییر خواهد داد.
در سال ۱۹۶۸، استادان دانشگاه، پل و آن ارلیش، کتابی با عنوان تحریکآمیز Population Bomb («بمب جمعیت») منتشر کردند. ارلیشها استدلال میکردند که اگر نوع بشر با نرخ کنونی خود به تولیدمثل ادامه دهد، فقط مسئلهی زمان مطرح است تا انسانها سراسر سیاره را اشغال کنند. بیش از ۵۰ سال جلو بیایید؛ بسیاری هنوز از چشمانداز افزایش بیشازحد جمعیت نگراناند. اما در سال ۲۰۳۰، بزرگترین نگرانی ما ممکن است بهجای انفجار زادوولد، کمبود نوزاد باشد.
پیام اصلی این است: کاهش نرخ زادوولد، ترکیب جمعیتی انسانها را برای همیشه تغییر خواهد داد. از دههی ۱۹۷۰، زنان در ایالات متحده بهطور میانگین هرکدام کمتر از دو فرزند داشتهاند. به عبارت دیگر، تعداد فرزندان کمتر از میزانی بوده است که برای جایگزینی نسل کنونی لازم است. چه اشکالی در این وضعیت وجود دارد؟ کاهش جمعیت ممکن است برای منابع سیاره که بیشازحد تحت فشارند، خبر خوبی باشد. اما نظام اقتصادی کنونی ما به نسل بعدی متکی است تا از سالمندان مراقبت کند و از طریق مالیاتهایش هزینهی مستمریها را بپردازد.
اکنون دولتها در سراسر جهان، از برزیل تا ژاپن، میپرسند که در دهههای پیش رو دقیقاً چه کسی از جمعیت سالمندشان حمایت خواهد کرد. چرا نرخ زادوولد در حال کاهش است؟ خب، این روزها زنان در نیروی کار فعالتر هستند. بنابراین احتمالاً تشکیل خانواده را تا زمانی به تعویق میاندازند که در حوزهی انتخابی خود جایگاهشان را تثبیت کرده باشند. باروری با افزایش سن کاهش مییابد؛ بنابراین زنانی که در سنین بالاتر تشکیل خانواده میدهند، معمولاً فرزندان کمتری دارند. همچنین رابطهی جنسی کمتری داریم.
مطالعهای از نشریهی آرشیو رفتار جنسی نشان داد که آمریکاییها در دههی ۲۰۱۰، بهطور میانگین سالانه نه بار کمتر از دههی ۱۹۹۰ رابطهی جنسی داشتهاند. چرا؟ این موضوع تا حدی به این دلیل است که فناوری مجموعهای از سرگرمیهای لذتبخش را به خانههای ما آورده است؛ رابطهی جنسی فقط یکی از تفریحات فراوانی است که میتوانیم در شبی بارانی به آن بپردازیم. نرخ زادوولد در همهی کشورها رو به کاهش نیست. جمعیت کنونی قارهی آفریقا ۱٫۳ میلیارد نفر است.
پیشبینی میشود این جمعیت تا سال ۲۰۳۸ به دو میلیارد نفر و تا سال ۲۰۶۱ به سه میلیارد نفر افزایش یابد؛ این رشد سریع در منطقهی جنوب صحرای آفریقا متمرکز خواهد بود. انفجار زادوولد در آفریقا دو پیامد عمده خواهد داشت. نخست، آفریقای جنوب صحرا به مواد غذایی وارداتی متکی است. با رشد جمعیت این منطقه، بازارهای تأمین غذا و توسعهی کشاورزی در منطقه نیز رشد خواهند کرد؛ به گفتهی بانک جهانی، این بازارها میتوانند به بخشی تریلیوندلاری تبدیل شوند. دوم، بسیاری از کشورهای غربی باید در مواضع سختگیرانهی خود دربارهی مهاجرت تجدیدنظر کنند. این کشورها ممکن است بهزودی برای تأمین هزینهها و مراقبت از شمار فزایندهی بازنشستگان خود، به کارگران مهاجر از جنوب جهانی وابسته شوند.