موجز ۱ از ۵ · ۳ دقیقه
خرد آب
لی زمانی، در تأملی دربارهی عشقش به هنرهای رزمی، گفت که «هرچه» میداند از این هنرها آموخته است. برای لی، این تمرینها چیزی بیش از تمرینهای صرفاً جسمانی بودند. این تمرینها آینهی زندگی بودند و آن را بازتاب میدادند؛ این تمرینها جهانی کوچک و شگفتانگیز را شکل میدادند. اما همیشه اینطور نبود…
لی ۱۳ سال داشت که یادگیری وینگ چون را زیر نظر سیفوی (استاد) ماهر، ایپ من، آغاز کرد. ایپ من آموزشهایش را با فلسفهی تائو، مفاهیم یین و یانگ و تصویرهایی از جهان طبیعت درهم میآمیخت. بااینحال، درک این رشتههای فکری برای لی جوان و تندخو به اندازهی مؤلفههای جسمانی آسان و طبیعی نبود. لی بسیار کمتر از آنکه به هماهنگ شدن با جریان طبیعت علاقه داشته باشد، به تحمیل ارادهی خود بر طبیعت علاقه داشت.
پس این نوجوان پرشور چگونه «آب باش» را بهعنوان فلسفهی راهنمای خود پذیرفت؟
این کشف زمانی رخ داد که لی را برای یک هفته به خانه فرستادند تا دربارهی دستورهای استادش تأمل کند. لی که سرخورده و دلخور بود، با پارو زدن، قایق کوچکی را به بندر هنگکنگ برد و در حرکتی بدنام، به آب دریای جنوبی چین مشت زد. با این کار، آب به استاد او تبدیل شد و پیامی را منتقل کرد که استاد انسانیاش مدتها کوشیده بود به او برساند: در نرمی، توان وجود دارد؛ در انعطافپذیری، قدرت وجود دارد.
شاید شما رزمیکار نباشید، اما به یاد داشته باشید که فلسفهی لی در درجهی اول به خودشکوفایی و زندگی آگاهانه میپرداخت؛ این دو آرمان برای همهی ما قابلدرک هستند. پس چگونه میتوانیم راه آب را در این تلاشها به کار بگیریم؟
نخست، توانایی بیهمتای آب را در واکنش ماهرانه به محیطش در نظر بگیرید. گاهی آب جاری میشود؛ گاهی آب با شدت برخورد میکند. گاهی آب از کنار موانع میگذرد؛ گاهی آب موانع را با خاک یکسان میکند. همین موضوع دربارهی ما در میان دگرگونیهای زندگی نیز صدق میکند. گاهی خردمندانهترین واکنش، کوتاه آمدن است؛ گاهی خردمندانهترین واکنش، ابراز قاطعیت است. میتوانیم از آب الگو بگیریم و دریابیم که هر واکنشی زمان و جای خودش را دارد.
از این منظر، میتوان آب را دارای «تمامیت» نیز توصیف کرد، چون آب تجسم یین و یانگ است. یین و یانگ اغلب بهصورت سیاه و سفید، منفی و مثبت، سرد و گرم، و در نتیجه متضاد یکدیگر تصویر میشوند. اما این توصیف کاملاً درست نیست؛ «مکمل» توصیف دقیقتری است.
و مگر نه اینکه ما هم یین و هم یانگ را در خود داریم و خود زندگی نیز هر دو را در خود دارد؟ هرکدام از ما نقاط قوت و ضعف داریم؛ زندگی شادی و اندوه دارد. آب میتواند به ما یادآوری کند که سالمترین راه گذر از زندگی، به رسمیت شناختن هر دو است. همین است که در نهایت ما و زندگی را کامل و تقسیمناپذیر میکند.