موجز ۱ از ۷ · ۲ دقیقه
ارز دیجیتال را سایفرپانک‌ها در واکنش به مسائل حریم خصوصی در فضای آنلاین توسعه دادند.
در دهه‌ی ۱۹۸۰، جهان وارد عصر رایانه شد و رایانه‌های شخصی به بخشی از بسیاری از خانه‌ها و محیط‌های کار تبدیل شدند. بااین‌حال، این تحول برای بعضی‌ها به‌هیچ‌وجه خوشایند نبود. از نظر این افراد، این تحول ظاهراً از ظهور حکومتی با نظارت تمام‌عیار خبر می‌داد که بی‌شباهت به چیزی در کتاب 1984 («۱۹۸۴») جورج اورول نبود. بنابراین، گروه کوچکی از برنامه‌نویسان رایانه تصمیم گرفتند مقابله کنند؛ سلاح این برنامه‌نویسان کد بود.
به‌این‌ترتیب، جنبش سایفرپانک در اواخر دهه‌ی هشتاد آغاز شد. هدف اصلی سایفرپانک‌ها حفاظت از حریم خصوصی افراد در دنیای دیجیتال بود. یکی از بنیان‌گذاران این جنبش، برنامه‌نویس آمریکایی اریک هیوز، اهداف و مقاصد سایفرپانک‌ها را در کتاب A Cypherpunk’s Manifesto («مانیفست یک سایفرپانک») در سال ۱۹۹۳ فهرست کرد. سایفرپانک‌ها خواهان ارتباطات امن و رمزگذاری‌شده در دنیای دیجیتال بودند؛ چنین ارتباطاتی به افراد امکان می‌داد تراکنش‌های ناشناس انجام دهند. برخلاف تراکنش‌های کارت اعتباری که در آن‌ها پرداخت‌کننده و فرستنده قابل‌شناسایی هستند، سایفرپانک‌ها خواهان ارزی دیجیتال بودند که افراد بتوانند با آن بدون ردیابی‌شدن پول بفرستند و دریافت کنند؛ درست شبیه پرداخت نقدی در مغازه‌ی سر کوچه. سایفرپانک‌ها در سال ۱۹۹۷، با راه‌اندازی سامانه‌ی بازفرستنده‌ی توزیع‌شده‌ی سایفرپانک‌ها، نخستین گام را به‌سوی یک سامانه‌ی ارتباطی خصوصی برداشتند؛ این سامانه اساساً یک سامانه‌ی ایمیل ناشناس و غیرمتمرکز بود.
اندکی بعد، نخستین نسخه‌ی یک رمزارز با نام بی‌مانی پدید آمد که ابداع آن به فردی با نام کاربری آنلاین «وی دای» نسبت داده می‌شود. نکته‌ی قابل‌توجه این است که بی‌مانی شبیه بیت‌کوین امروزی کار می‌کرد: همه‌ی کاربران این ارز نسخه‌ای از دفتر ثبت تراکنش‌ها را در اختیار داشتند؛ بنابراین هر پرداخت ثبت می‌شد تا همه آن را ببینند و احتمالاً تأیید کنند یا به آن اعتراض کنند. تفاوت بزرگ بی‌مانی و بیت‌کوین این است: در دوران بی‌مانی، هیچ روش غیرمتمرکزی برای نگهداری حساب‌ها وجود نداشت. بااین‌حال، تلاش‌های دیگری برای ایجاد رمزارزها در پی آمدند؛ اما همه‌ی این تلاش‌ها با ترکیدن حباب دات‌کام در حوالی آغاز قرن از بین رفتند. پس از آن، تقریباً یک دهه سکوت حاکم شد. سپس در سال ۲۰۰۸، بیت‌کوین پدید آمد و به نخستین ارز دیجیتال غیرمتمرکز جهان تبدیل شد.
مخترع بیت‌کوین با نام «ساتوشی ناکاموتو» شناخته می‌شود؛ اما نام واقعی او همچنان یک راز است. بااین‌حال، ناکاموتو مقاصد خود را روشن کرد. او می‌خواست مفهوم بانک سنتی، یعنی یک نهاد مالی مرکزی، را منسوخ کند. به همین دلیل است که بیت‌کوین بر پایه‌ی هیچ دفتر ثبت مرکزی‌ای کار نمی‌کند و همه‌ی تراکنش‌ها مستقیماً میان کاربران انجام می‌شوند. حالا که می‌دانید رمزارزها چگونه به وجود آمدند، بیایید ببینیم رمزارزها چگونه کار می‌کنند.