موجز ۱ از ۷ · ۲ دقیقه

چنگیزخان، فاتح بزرگ، نخستین عصر طلایی جهانی‌شدن را آغاز کرد.

تموچین، که بیشتر با نام چنگیزخان شناخته می‌شود، یکی از مشهورترین امپراتوران تاریخ بود. او در قرن‌های دوازدهم و سیزدهم زندگی می‌کرد و فتوحات نظامی‌اش به امپراتوری مغول کمک کرد تا گسترش یابد و تقریباً ۲۰ درصد از خشکی‌های جهان را در بر بگیرد. اما پیداست که این بدون جنگ اتفاق نیفتاد.

چنگیزخان فرمانده‌ای به‌ویژه بی‌رحم بود و سربازانش ده‌ها هزار نفر را کشتند. از این نظر، او با بسیاری از هم‌عصرانش فرق داشت.

برای نمونه، بسیاری از امپراتوران هنگام فتح یک شهر یا روستا به مردم این امکان را می‌دادند که زیر فرمان آن‌ها زندگی کنند. اما چنگیزخان معمولاً راه دیگری در پیش می‌گرفت: او به همان تعدادی که لازم بود آدم می‌کشت تا سلسله‌مراتب اجتماعی موجود را درهم بشکند و قواعد خودش را بدون مقاومت برقرار کند.

خبر این شیوه به‌سرعت پخش شد و بسیاری باور داشتند که اگر کشتن همه‌ی مردان بالغ یک روستا حتی ذره‌ای به پیشبرد هدف‌هایش کمک کند، او این کار را خواهد کرد.

پس اگرچه چنگیزخان به‌راستی جنگ‌افروزی خشن بود، با این حال دستگاه اداری استوار و بسیار کارآمدی برپا کرد. در همین حال، او دست به کار بهبود جاده‌ی ابریشم شد، مشهورترین مسیر تجاری جهان، که از شرق آسیا تا اروپا امتداد داشت و یکی از نخستین گام‌ها به سوی تجارت جهانی‌شده بود.

جاده‌ی ابریشم در یکپارچه کردن امپراتوری پهناور او هم نقشی کلیدی داشت. خان در این مسیر پایگاه‌های تجاری برپا کرد و مردم سراسر امپراتوری‌اش را تشویق کرد که سفر کنند و دانش و نوآوری‌ها را با هم مبادله کنند. او از تبادل اطلاعاتی که از این راه پدید آمد برای افزایش قدرت نظامی‌اش بهره برد و دانش ارتش‌های مغول، اسلامی و چینی را در آن به کار گرفت.

افزون بر این، او عمیقاً به آزادی دینی باور داشت و بسیاری از ساختارهای اجتماعی کهنه را در سرزمین‌هایی که فتح می‌کرد برانداخت. این کار به نوبه‌ی خود به منافع توسعه‌طلبانه‌ی خودش هم خدمت می‌کرد: دیگر جایگاه اجتماعی بالا به خاطر ثروت یا پیوندهای خانوادگی به مردم داده نمی‌شد، بلکه به این خاطر داده می‌شد که تحصیل‌کرده بودند و در نتیجه برای امپراتوری همواره رو به گسترش سودمند بودند.

چنگیزخان، فاتح بزرگ، نخستین عصر طلایی جهانی‌شدن را آغاز کرد. — از ابریشم تا سیلیکون | موجز