مسیر زندگی بو سو

پیش از شروع، باید ستاره‌ی ماجرا را معرفی کنیم.

بو سو در کره‌ی جنوبی به دنیا آمد. اما وقتی سو فقط هشت سال داشت، والدینش تصمیم پرخطری گرفتند که زندگی‌شان را از ریشه تغییر دهند؛ آن‌ها در جست‌وجوی شرایط بهتر، خانواده را به استرالیا بردند.

در آن زمان، سو اصلاً انگلیسی صحبت نمی‌کرد؛ همان‌طور که می‌توان انتظار داشت، او برای پیدا کردن جایگاهش در خانه‌ی تازه به مشکل خورد. سو در مدرسه نمی‌توانست با هم‌سالانش ارتباط برقرار کند یا حتی تکالیفش را بفهمد؛ او در خود فرو رفت و سرانجام به‌کلی دست از صحبت کردن کشید. او یاد گرفت که برای گذران زندگی در این دنیا، آسان‌تر است فقط ساکت بماند و کاری را انجام دهد که به او می‌گویند.

سو برای چند سالِ تنهایی، نمونه‌ی یک فرد کم‌رو و گوشه‌گیر بود. او هرگز پرسروصدا نبود؛ او هرگز ابراز وجود نمی‌کرد. فقط سرش را پایین می‌انداخت و درس می‌خواند؛ سو آرام‌آرام انگلیسی تودماغی استرالیایی را یاد می‌گرفت. اما وقتی در کلاس پنجم بود، اتفاقی افتاد که زندگی‌اش را برای همیشه تغییر می‌داد: معلمش از او دعوت کرد در یک مسابقه‌ی مناظره شرکت کند.

مناظره‌ی رقابتی شبیه یک بازی رسمی است که در آن دو تیم رقیب در نبردی کلامی شرکت می‌کنند تا داوران را متقاعد کنند درباره‌ی موضوعی طرف آن‌ها را بگیرند. این رشته‌ی رقابتی در مدرسه‌ها و دانشگاه‌های سراسر جهان رونق دارد؛ تعداد شگفت‌آوری از رئیس‌جمهورها، مدیران عامل و رهبران حقوق مدنی در آن رقابت کرده‌اند.

قواعد نسبتاً ساده‌اند. از ۱۵ دقیقه تا یک ساعت پیش از آغاز، گزاره‌ای، یعنی موضوع مناظره، به تیم‌های رقیب داده می‌شود تا وقت آماده شدن داشته باشند. پس از آن، مناظره آغاز می‌شود. هر تیم به نوبت حدود پنج دقیقه در برابر داوران صحبت می‌کند. وقتی مناظره تمام می‌شود، تیمی که به قانع‌کننده‌ترین شکل صحبت کرده است برنده اعلام می‌شود.

این دنیایی بود که سو تصادفی وارد آن شده بود. در نخستین مناظره‌ی زندگی‌اش، از او خواستند از این گزاره دفاع کند: «همه‌ی باغ‌وحش‌ها باید ممنوع شوند.» روی آن صحنه، در فاصله‌ی قدم‌های ترسان به‌سوی جایگاه سخنرانی تا هیجان تشویق بی‌وقفه‌ی پایان، اتفاقی برای سو افتاد: او صدای خود را پیدا کرد.

در طول دهه‌ی بعد، سو در مسابقه‌ای پس از مسابقه‌ی دیگر شرکت کرد؛ او به‌تدریج مهارتش را صیقل داد و در رتبه‌بندی‌ها بالا رفت. او فقط در مناظره هم ممتاز نبود. معلوم شد مهارت‌هایی که در مناظره یاد می‌گرفت، یعنی تفکر منطقی، نگارش و سخنرانی در جمع، همگی به او کمک می‌کردند در زندگی اجتماعی و تحصیلی نیز ممتاز باشد.

سرانجام، اشتیاقش به مناظره او را به جاهایی رساند که هرگز خوابش را هم نمی‌دید. ابتدا قهرمان مسابقات جهانی دبیرستان‌ها شد؛ سپس برای تحصیل به هاروارد رفت و در آنجا تیم را به پیروزی دیگری در مسابقات جهانی دانشگاه‌ها رساند.

ناگفته پیداست که مناظره‌ی رقابتی زندگی سو را به‌سمت بهتر شدن دگرگون کرد. مناظره‌ی رقابتی نه‌تنها سو را با طیف حیرت‌انگیزی از ایده‌ها در همه‌ی زمینه‌ها، از علم و تاریخ گرفته تا سیاست و فلسفه، آشنا کرد؛ مهم‌تر از آن، به او دلیلی داد که به یادگیری اهمیت بدهد.

برای سو، مناظره ابزاری قدرتمند در ادامه‌ی یادگیری بود؛ مناظره برای شما هم می‌تواند چنین ابزاری باشد. پس بیایید مسیر را عوض کنیم و به اصول مناظره‌ی خوب بپردازیم.