موجز ۱ از ۹ · ۲ دقیقه
ردپای کربن گازهای زیانبار زیادی را در نظر میگیرد؛ اندازهی متوسط ردپای کربن در نقاط مختلف جهان متفاوت است.
این روزها لازم نیست دانشمند محیطزیست باشید تا اصطلاح ردپای کربن به گوشتان خورده باشد. این اصطلاح در بحثهای مربوط به گرمایش جهانی یا تغییرات اقلیمی زیاد به کار میرود و به مقدار دیاکسید کربنی اشاره دارد که در جریان فرایندهای معینی، چه بهدست یک شرکت و چه فقط بهدست یک نفر، آزاد میشود. بااینحال، دیاکسید کربن فقط یکی از گازهای فراوانی است که در گرمایش جهانی و ردپای کربن نقش دارند. این گازهای زیانبارِ منتشرشده با نام گازهای گلخانهای شناخته میشوند؛ بعضی از این گازها بسیار زیانبارتر از دیاکسید کربن هستند.
برای مثال، متان (CH₄) ۲۵ برابر دیاکسید کربن زیانبار است؛ اکسید نیتروس (N₂O) هم ۳۰۰ برابر بدتر است. بعد هم گازهای مبرد هستند که در سامانههای خنککننده استفاده میشوند و میتوانند چند هزار برابر دیاکسید کربن اثر قویتری داشته باشند. در بریتانیا، دیاکسید کربن ۸۶ درصد از گازهای گلخانهای منتشرشده را تشکیل میدهد؛ سهم متان هفت درصد است؛ سهم اکسید نیتروس شش درصد است و سهم گازهای مبرد یک درصد است. ازآنجاکه میدانیم همهی این گازهای دیگر در مقایسه با دیاکسید کربن چقدر قوی هستند، ردپای کربن اندازهگیری دقیقی از تمام گازهای زیانبار عمدهای که منتشر میشوند به دست میدهد. این روش تبدیل با نام معادل دیاکسید کربن، یا CO₂e، شناخته میشود. اندازهی متوسط ردپای کربن از کشوری به کشور دیگر متفاوت است؛ اما معمولاً در جهان توسعهیافته بزرگتر است.
برای مثال، در مالاوی میانگین ردپای کربن هر فرد حدود ۰٫۱ تن متریک معادل دیاکسید کربن در سال است. اما میانگین ردپای کربن هر فرد در بریتانیا حدود ۱۵ تن متریک در سال است؛ میانگین ردپای کربن هر فرد در آمریکای شمالی حدود ۲۸ تن متریک است و میانگین ردپای کربن استرالیاییها ۳۰ تن متریک است. در مورد کل سیاره هم، در سال ۲۰۰۷ حدود ۴۹ میلیارد تن متریک معادل دیاکسید کربن تولید کردیم.
نویسنده که بریتانیایی است، امیدوار است به بریتانیا کمک کند انتشار گازهای زیانبار را به میزان قابلتوجه اما معقولی کاهش دهد. برنرز لی با آنچه سبک زندگی ۱۰ تنی مینامد، زمینهی چنین کاهشی را فراهم کرده است؛ این سبک زندگی باعث میشود ردپای متوسط هر فرد از ۱۵ به ۱۰ تن متریک در سال برسد، یعنی ردپای کربن هر فرد یکسوم کاهش پیدا کند. در موجزهای پیش رو، گامهایی را که میتوانید برای در پیش گرفتن این سبک زندگی بردارید دقیقتر بررسی میکنیم.