موجز ۱ از ۶ · ۳ دقیقه
پیش از آنکه هوش مصنوعی از هوش انسان فراتر برود، به چند پیشرفت اساسی در نرم‌افزار نیاز داریم.
رایانه‌های امروزی می‌توانند اطلاعات را با سرعت‌هایی حیرت‌انگیز پردازش کنند. اما حتی از همان دهه‌ی ۱۹۵۰، رایانه‌ها را به‌عنوان ابرمغزهایی معرفی می‌کردند که «از اینشتین سریع‌ترند». البته رایانه‌های آن زمان در برابر مغز انسان حرفی برای گفتن نداشتند. اما ما همچنان این دو را مقایسه می‌کردیم.
در واقع، از همان آغاز علوم کامپیوتر، تمایل داشته‌ایم هوش رایانشی و پیشرفت آن را با هوش انسان بسنجیم. پس رایانه‌های امروزی چطور؟ حتماً بعضی از رایانه‌های امروزی می‌توانند با ما رقابت کنند، مگر نه؟ پیام کلیدی این است: پیش از آنکه هوش مصنوعی از هوش انسان فراتر برود، به چند پیشرفت اساسی در نرم‌افزار نیاز داریم. سریع‌ترین رایانه‌ی امروز جهان، رایانه‌ی سامیت است که در آزمایشگاه ملی اوک ریج در آمریکا قرار دارد. رایانه‌ی سامیت در مقایسه با نخستین رایانه‌ی تجاری جهان، فرانتی مارک ۱، ۱۰۰۰ تریلیون برابر سریع‌تر است و ۲۵۰ تریلیون برابر حافظه‌ی بیشتری دارد.
این عددها صفرهای زیادی دارند. از نظر قدرت خام محاسباتی، رایانه‌ی سامیت در واقع کمی از مغز انسان فراتر می‌رود؛ هرچند رایانه‌ی سامیت به انباری پر از سخت‌افزار و یک میلیون برابر انرژی بیشتر نیاز دارد. بااین‌حال، این دستاورد چشمگیر است. اما آیا می‌توانیم بگوییم ابررایانه‌های امروزی، از جمله رایانه‌ی سامیت، به‌اندازه‌ی مغز انسان قدرتمندند؟ پاسخ قاطعانه منفی است. درست است که این رایانه‌ها سخت‌افزار چشمگیری دارند که به الگوریتم‌هایشان امکان می‌دهد سریع‌تر کار کنند و اطلاعات بیشتری را پردازش کنند.
اما هوش چیزی بسیار فراتر از صرفاً سرعت پردازش است. مشکل واقعی در طراحی هوش، در نرم‌افزار نهفته است. در حال حاضر، هنوز به چند پیشرفت مفهومی عمده در نرم‌افزار هوش مصنوعی نیاز داریم تا شاهد چیزی شبیه به هوش مصنوعی در سطح انسان باشیم. مهم‌ترین پیشرفتی که به آن نیاز داریم، در درک زبان است. بیشتر سامانه‌های هوش مصنوعیِ تشخیص هوشمند گفتار امروزی بر پاسخ‌های ازپیش‌آماده تکیه دارند و در تفسیر ظرافت‌های معنایی دچار مشکل می‌شوند. به همین دلیل، روایت‌هایی می‌شنوید از دستیارهای شخصی گوشی‌های هوشمند که به درخواست «برایم آمبولانس خبر کن» پاسخ می‌دهند: «باشه، از این به بعد تو را اَن آمبولانس صدا می‌کنم.» هوش مصنوعیِ واقعاً هوشمند باید معنا را نه‌فقط بر اساس واژه‌های بیان‌شده، بلکه بر اساس بافت و لحن آن‌ها نیز تفسیر کند. هرگز واقعاً نمی‌توانیم بگوییم پیشرفت‌های مفهومی چه زمانی رخ خواهند داد. اما یک چیز قطعی است: نباید نبوغ انسان را دست‌کم بگیریم. مثال زیر را در نظر بگیرید.
در سال ۱۹۳۳، ارنست رادرفورد، فیزیک‌دان برجسته‌ی هسته‌ای، در سخنرانی رسمی‌ای اعلام کرد که بهره‌برداری از انرژی هسته‌ای ناممکن است. درست روز بعد، لئو زیلارد، فیزیک‌دان مجارستانی، طرح واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای ناشی از نوترون را ارائه کرد و عملاً مسئله را حل کرد. هنوز نمی‌دانیم ابرهوش، یعنی هوشی فراتر از توانایی‌های انسان، به‌زودی پدید خواهد آمد، دیرتر پدید خواهد آمد یا اصلاً پدید نخواهد آمد. اما همچنان عاقلانه است که اقدامات احتیاطی انجام دهیم؛ درست همان‌طور که هنگام طراحی فناوری هسته‌ای چنین اقداماتی عاقلانه بودند.