موجز ۱ از ۹ · ۲ دقیقه
ریشههای فلسطین به اواخر عصر مفرغ، نزدیک به ۳۲۰۰ سال پیش، بازمیگردد.
کشفهای باستانشناختی اغلب نگاه ما به تاریخ را تغییر میدهند. در سال ۲۰۱۷، وقتی گورستانی ۳۰۰۰ ساله متعلق به فلستیان در نزدیکی اشکلون امروزی در غرب اسرائیل کشف شد؛ دقیقاً همین اتفاق افتاد. وجود مردمان باستانی موسوم به فلستیان در فلسطین و اسرائیل امروزی بهطور گسترده پذیرفته شده است. بااینحال، کشف این گورستان چشمگیر بود.
این کشف به رد نظریهای در پژوهشهای دانشگاهی اسرائیل کمک کرد که میگوید فلستیان دزدان دریایی مهاجمی از دریای اژه بودند. پنج کتیبهی یافتشده در گورستان بهروشنی این نظریه را رد کردند. بر کتیبهها «پلست» نوشته شده بود؛ شکلی کهن از صورت نوشتاری «فلسطین» بود. این یافته باستانشناسان را به این نتیجه رساند که فلستیان بومی این سرزمین بودند. شماری از متون باستانی نیز به اثبات وجود فلستیان بومی کمک میکنند؛ نامی که بعدها به «فلسطینیان» تبدیل شد. یکی از این متون، متنی مصری است که قدمتش تقریباً به اندازهی همان گورستان ۳۰۰۰ ساله است.
این متن مردمان همسایهای را توصیف میکند که مصریان با آنان میجنگیدند. در این مورد، آن مردمان فلستیان بودند. البته این موضوع با روایت کنعانیِ کتاب مقدس تعارض دارد؛ صهیونیستهایی که در پی ادعای مالکیت بر منطقهی فلسطین بودند، از قرن نوزدهم به این روایت استناد کردهاند. هرچند از نظر فنی درست است که کنعان بهعنوان یک مکان وجود داشته است؛ تاریخ نشان میدهد که کنعان صرفاً اصطلاحی در کتاب مقدس است که به فنیقیه اشاره دارد؛ تمدنی که با لبنان امروزی مطابقت دارد. نام «کنعان» فقط برای دورهای کوتاه، حدود ۱۳۰۰ پیش از میلاد، برای توصیف این منطقه به کار میرفت. در مقابل، فلستیه به منطقهای اشاره دارد که درست در جنوب فنیقیه قرار دارد.
پس از قرنهای هشتم و هفتم پیش از میلاد، سراسر منطقهی جنوبی شام که با اسرائیل و فلسطین امروزی، و بعدها حتی جنوب لبنان، مطابقت داشت، دیگر کنعان یا دیگر نامهای باستانی خوانده نمیشد و به فلستیه شهرت یافت. در آغاز عصر آهن، در قرنهای ششم و پنجم پیش از میلاد، فلستیان تمدن شهری پیشرفتهای پدید آوردند. فلستیان علاوه بر فنون پیشرفتهی کشتیسازی، میراثی از هنر و مهارت در سفالگری، فلزکاری و کندهکاری عاج بر جا گذاشتند که در کاوشهای باستانشناختی سراسر فلسطین تاریخی از زیر خاک بیرون آمده است. در این دوره، بسیاری از شهرهای باستانی فلسطین، مانند غزه، عسقلان و اسدود، بنیان گذاشته شدند.
این شهرها امروز با نامهای غزه، اشکلون و اشدود وجود دارند؛ هرچند اسرائیل ساکنان فلسطینی دو شهر آخر را در ۱۹۴۸ اخراج کرد. کشفهای باستانشناختی نشان میدهند که احتمالاً دولتشهرهای فلسطین باستان به دولتشهرهای پیشرفتهی تمدن یونان باستان شباهت داشتند. دولتشهرهای فلستی شبکههای تجاری گستردهای با مصر، فنیقیه و عربستان برقرار کردند. تجارت نهتنها از اقتصاد فلسطین باستان پشتیبانی میکرد؛ بلکه جامعهای چندفرهنگی و چندخدایی را نیز پرورش میداد.