موجز ۱ از ۷ · ۲ دقیقه
اپیکتتوس از خاستگاهی فرودست برخاست و به فیلسوفی برجسته در مکتب رواقی تبدیل شد.
بیایید به سال ۵۵ میلادی برگردیم؛ به زمانی که امپراتوری روم بر سراسر مدیترانه تسلط داشت. در شهر کوچک هیراپولیس، در منطقه‌ای که امروز مرکز ترکیه است، پسری در بردگی به دنیا آمد. نام او اپیکتتوس بود. اپیکتتوس از کودکی ذهنی به‌طرز نامعمول تیزبین داشت. در واقع، هوش اپیکتتوس آن‌قدر نویدبخش بود که او را به رم فرستادند تا نزد فیلسوف نامدار، گایوس موسونیوس روفوس، تحصیل کند.
اپیکتتوس در آنجا پس از سال‌ها تلاش، تدریس به شاگردان خودش را آغاز کرد. این درس‌گفتارها چنان با استقبال روبه‌رو شدند که دومیتیان، امپراتور روم، در سال ۹۴ میلادی اپیکتتوس را به شمال یونان تبعید کرد تا نفوذ فزاینده‌ی او را مهار کند. اپیکتتوس همچنان پیروان بیشتری پیدا کرد. امروزه از اپیکتتوس به‌عنوان یکی از چهره‌های بنیادین فلسفه‌ی کلاسیک یاد می‌شود. پیام اصلی این است: اپیکتتوس از خاستگاهی فرودست برخاست و به فیلسوفی برجسته در مکتب رواقی تبدیل شد. اپیکتتوس پیرو فلسفه‌ای بود که به رواقی‌گری شهرت دارد.
اپیکتتوس و دیگر رواقیان معتقد بودند که فلسفه نباید درباره‌ی بحث‌های بی‌پایه و انتزاعی باشد؛ بلکه فلسفه باید به مردم کمک کند تا با فرازونشیب‌های زندگی روزمره مواجه شوند. هدف اپیکتتوس از آموزه‌هایش ارائه‌ی راهنمایی عملی برای داشتن زندگی‌ای سرشار از خوشبختی، آرامش و احساس عمیق رضایت شخصی بود. اپیکتتوس مانند بسیاری از فیلسوفان زمان خود از نوشتن پرهیز می‌کرد. اپیکتتوس به‌جای خلق متن‌های طولانی و سنگین، اندیشه‌هایش را از طریق درس‌گفتارها و مناظره‌ها و با ارتباط مستقیم با مردم ارائه می‌داد. خوشبختانه، شاگردی وفادار و تاریخ‌نگاری به نام فلاویوس آریان، بسیاری از آموزه‌های اپیکتتوس را در دو جلد با عنوان Discourses («گفتارها») ثبت کرد. این نوشته‌ها بعدها در Enchiridion («راهنما») یا همان کتاب راهنما خلاصه شدند.
این آثار مطابق با فلسفه‌ی اپیکتتوس به‌گونه‌ای نوشته شدند که برای مردم عادی سرگرم‌کننده و قابل‌فهم باشند. کتاب Enchiridion حتی قالبی شبیه راهنماهای نظامی داشت که از متن‌های محبوب آن زمان بودند؛ این کتاب عصاره‌ی اندیشه‌ی رواقی را به مجموعه‌ای از نکته‌های کوتاه و پندها تبدیل کرد. با اینکه تنها بخش‌هایی از این متن‌ها باقی مانده‌اند، این آثار در سراسر امپراتوری روم بسیار محبوب بودند؛ سربازان نیز به همراه‌داشتن نسخه‌هایی از Enchiridion در میدان نبرد شهرت داشتند. اپیکتتوس حتی در وجود مارکوس اورلیوس، امپراتور روم، پیروی پیدا کرد.
اورلیوس آموزه‌های اپیکتتوس را با دقت مطالعه کرد و فلسفه‌ی رواقی اپیکتتوس را مبنای اثر خود، Meditations («تأملات»)، قرار داد. پس اپیکتتوس دقیقاً چه چیزهایی آموزش می‌داد؟ در موجز بعدی به جزئیات این موضوع می‌پردازیم.