از چشم یک کودک به دنیا نگاه کنید

کمتر شخصیت ترسناک هالووینی به اندازه‌ی هیولای مشهور دکتر فرانکنشتاین آشناست؛ اما آیا می‌دانستید خالق این هیولا، مری شلی، وقتی نوشتن رمان ماندگارش را تمام کرد، فقط ۱۹ سال داشت؟ در واقع، مری شلی کار روی رمان Frankenstein («فرانکنشتاین») را زمانی آغاز کرد که فقط ۱۸ سال داشت. مری شلی با پرسی شلی، شاعر و همسر آینده‌اش، و دوست پرسی، لرد بایرون، شرط بست که کدام‌یک می‌توانند ترسناک‌ترین داستان را خلق کنند؛ پس از این شرط‌بندی، ایده‌ی کتاب ناگهان ذهن مری شلی را تسخیر کرد؛ و به همین سادگی، یک اثر کلاسیک ادبی متولد شد.

نمی‌توان انکار کرد که نوشتن Frankenstein در نوجوانی نشانه‌ی نبوغ مری شلی است؛ اما شاید اشتباه می‌کنیم که سن مری شلی را مانعی می‌بینیم که مری شلی بر آن غلبه کرده است. شاید نوشتن در زمانی که هنوز فاصله‌ی چندانی از دوران کودکی‌اش نداشت، در واقع یک مزیت بود. پیام اصلی این است: از چشم یک کودک به دنیا نگاه کنید. درحالی‌که مری شلی بهترین اثرش را در نوجوانی خلق کرد، نابغه‌ای دیگر، پابلو پیکاسو، حتی در دوران پیری هم شاهکار خلق می‌کرد. برخلاف شلی، پیکاسو عمدتاً فقط به خاطر یک اثر دوران جوانی‌اش در یادها نمانده است؛ اما این به آن معنا نیست که پیکاسو نمی‌تواند چیزی درباره‌ی ارزش نگاه کودکانه به ما بیاموزد. پیکاسو در کودکی زیر نظر پدر هنرمندش آموزش می‌دید؛ آموزش‌های پدر به پیکاسوی جوان کمک کرد تا از همان سنین پایین آثار هنری حیرت‌انگیز و از نظر فنی درخشانی خلق کند.

اما مشکلی وجود داشت. با همه‌ی دقتی که در نقاشی‌های پیکاسو بود، این نقاشی‌ها هنوز چیزی اساسی کم داشتند: خلاقیت و نوآوری واقعی؛ دقیقاً همان چیزی که با به کار بردن واژه‌ی «نبوغ» منظورمان است. پس پیکاسو چگونه از قالبی که پدرش برای پیکاسو تعیین کرده بود بیرون آمد و نقاشی به شیوه‌ی جسورانه‌ای را آغاز کرد که امروز می‌شناسیم؟ پاسخ ساده است: پیکاسو نوعی کودک‌وارگی را پذیرفت.

خود پیکاسو گفت: «جوان شدن زمان زیادی می‌برد.» این هنرمند بزرگ باید یاد می‌گرفت که چگونه انگیزه‌های کودکانه را در هنرش جاری کند؛ پیکاسو آزمایش با خط‌های جسورانه، پیکره‌های کارتونی و رنگ‌های متهورانه را آغاز کرد. پس شاید بهتر باشد پیش از تشویق کودکان به بزرگ شدن، بیشتر فکر کنیم. همان‌طور که نمونه‌های مری شلی و پیکاسو ثابت می‌کنند، نگاهی تازه، جوان و کمی کودکانه به دنیا اغلب به نبوغ نزدیک‌تر از نگاه بزرگسالانه است.