کودکان وقتی احساس می‌کنند همه‌چیز از اختیارشان خارج است، دچار استرس می‌شوند.

همه‌ی ما دوست داریم احساس کنیم اختیار امور را داریم. به همین دلیل وقتی به‌جای پرواز، با خودرو به مقصد می‌رویم، آسوده‌تریم؛ در هواپیما، سرنوشت ما به‌جای دست خودمان، در دست خلبان است. به همین دلیل دوست داریم پیش از سفارش دادن، منو را با دقت بررسی کنیم.

در واقع، داشتن احساس اختیار مهم‌ترین عامل در شادی و بهزیستی ماست. این نتیجه‌ی چشمگیر پژوهشی بود که در دهه‌ی ۱۹۷۰ انجام شد. این پژوهش نشان داد ساکنان خانه‌ی سالمندانی که به آن‌ها گفته شده بود مسئولیت زندگی‌شان را بر عهده دارند، بیشتر از سالمندانی عمر کردند که به آن‌ها گفته شده بود کارکنان پرستاری به همه‌چیز رسیدگی خواهند کرد.

وقتی احساس می‌کنیم همه‌چیز از اختیارمان خارج است، دچار استرس می‌شویم. استرس هم برای سلامت و بهزیستی کودکان و نیز بزرگسالان پیامدهای جدی دارد.

پیام اصلی این است: کودکان وقتی احساس می‌کنند همه‌چیز از اختیارشان خارج است، دچار استرس می‌شوند.

نوجوانی ۱۵ساله به نام زارا را تصور کنید که در مدرسه‌ای خصوصی و گران‌قیمت درس می‌خواند. زندگی زارا حول یک برنامه‌ی زمانی سخت‌گیرانه تنظیم شده است. زارا در طول روز، فقط با چند استراحت کوتاه، مدام از کلاسی به کلاس دیگر می‌رود. بعد از مدرسه هم تمرین هاکی دارد و طبق توصیه‌ی والدینش، داوطلبانه برای یک مؤسسه‌ی خیریه‌ی محیط‌زیستی کار می‌کند.

به‌محض اینکه زارا به خانه می‌رسد، والدینش برنامه‌های بیشتری برای زارا دارند که با چهار ساعت انجام تکالیف شروع می‌شوند. آخر هفته‌ها هم دقیقاً به همین شکل برنامه‌ریزی شده‌اند: اگر زارا کمی وقت آزاد بخواهد، باید مطمئن شود همه‌ی تکالیفش تمام شده‌اند.

والدین زارا به زارا فشار می‌آورند، چون به‌شدت می‌خواهند زارا وارد دانشگاهی تراز اول شود. اما زارا از میگرن رنج می‌برد. زارا خوب نمی‌خوابد. زارا مرتب هم با والدینش دعواهایی دارد که به فریاد کشیدن می‌انجامند.

آیا همه‌ی این‌ها، همان‌طور که والدین زارا ادعا می‌کنند، «به صلاح خود زاراست»؟ البته که نه. اینکه هم در خانه و هم در مدرسه دائماً به کودکان گفته شود چه کار کنند، باعث می‌شود کودکان از استرس و اضطراب رنج ببرند. این نوع استرس سمی می‌تواند مرحله‌ای حیاتی از رشد مغز را که بین ۱۲ تا ۱۸سالگی رخ می‌دهد، مختل کند. این اختلال می‌تواند به مشکلات بلندمدت سلامت روانی و جسمی منجر شود.

این مشکل فراگیر است؛ و بیش از همه بر خانواده‌های مرفه تأثیر می‌گذارد که در آن‌ها فشار برای موفق شدن کودکان معمولاً به‌ویژه زیاد است. در واقع، پژوهشی تازه نشان داد که ۸۰ درصد دانش‌آموزان یکی از دبیرستان‌های تراز اول سیلیکون‌ولی از اضطراب ناشی از استرس رنج می‌بردند.

پس والدین چه کار متفاوتی می‌توانند انجام دهند؟ در موجز بعدی خواهیم فهمید.