مقدمه · کتاب «تفکر، سریع و کند» نوشته‌ی دنیل کانمن
دو ذهن: چگونه رفتار ما را دو سیستم متفاوت تعیین می‌کنند؛ یکی خودکار عمل می‌کند و دیگری سنجیده عمل می‌کند.
در ذهن ما نمایشی جذاب در جریان است؛ داستانی شبیه فیلم میان دو شخصیت اصلی که پیچش‌ها، ماجراها و تنش‌هایی دارد. این دو شخصیت، سیستم یکِ تکانشی، خودکار و شهودی و سیستم دوِ متفکر، سنجیده و حسابگر هستند. وقتی این دو سیستم با یکدیگر درگیر می‌شوند، تعامل‌هایشان تعیین می‌کند که چگونه فکر کنیم، قضاوت کنیم، تصمیم بگیریم و عمل کنیم.
سیستم یک بخشی از مغز ماست که به‌صورت شهودی و ناگهانی و اغلب بدون کنترل آگاهانه‌ی ما عمل می‌کند. وقتی صدایی بسیار بلند و غیرمنتظره می‌شنوید، می‌توانید عملکرد این سیستم را تجربه کنید. چه می‌کنید؟ احتمالاً بلافاصله و به‌طور خودکار توجهتان را به سمت صدا می‌برید. این همان سیستم یک است.
این سیستم میراث گذشته‌ی تکاملی ماست: توانایی انجام چنین اعمال و قضاوت‌های سریعی، مزیت‌هایی ذاتی برای بقا دارد.
وقتی بخشی از مغز را تصور می‌کنیم که مسئول تصمیم‌گیری فردی، استدلال و باورهای ماست، همان سیستم دو را در نظر داریم. این سیستم به فعالیت‌های آگاهانه‌ی ذهن، مانند خودکنترلی، انتخاب‌ها و تمرکز سنجیده‌ترِ توجه می‌پردازد.
برای مثال، تصور کنید در جمعیتی به دنبال زنی می‌گردید. ذهن شما آگاهانه بر این کار تمرکز می‌کند: ویژگی‌های آن فرد و هر چیزی را که به پیدا کردن او کمک می‌کند، به یاد می‌آورد. این تمرکز به حذف عوامل بالقوه‌ی حواس‌پرتی کمک می‌کند؛ شما تقریباً متوجه افراد دیگر در جمعیت نمی‌شوید. اگر این توجه متمرکز را حفظ کنید، ممکن است ظرف چند دقیقه او را پیدا کنید؛ درحالی‌که اگر حواستان پرت شود و تمرکزتان را از دست بدهید، برای پیدا کردن او به مشکل خواهید خورد.
همان‌طور که در موجزهای بعدی خواهیم دید، رابطه‌ی میان این دو سیستم تعیین می‌کند که چگونه رفتار کنیم.