موجز ۱ از ۷ · ۲ دقیقه
ماشینها بعضی شغلها را میگیرند، بعضی را کامل میکنند
ماشینها دارند همهچیز را میگیرند. این حرف را حتماً شنیدهاید، نه؟ و فهمیدن اینکه از کجا میآید سخت نیست؛ هر سال نوآوریهای فناورانهی تازهای با خودش میآورد. وقتی کامپیوترها و رباتها هر روز هوشمندتر میشوند، آیا دیگر به انسان نیازی نمیماند؟
البته واقعیت به این سادگی نیست، پس لازم نیست بترسید! ماشینها هیچوقت همهی شغلهای ما را نمیگیرند. اثرشان بر بازار کار خیلی پیچیدهتر از این حرفهاست. ماشینها جای بعضی شغلها را میگیرند، اما بعضی شغلهای دیگر را کاملتر و مؤثرتر میکنند.
ترس از تغییر فناوری چیز تازهای نیست. دو قرن پیش، در آغاز انقلاب صنعتی در بریتانیا، بافندهها ماشینهای اولیه را شکستند. این آدمها که بعدها به «لادایتها» معروف شدند، نگران شغلشان بودند. و واقعاً هم دلیل نگرانی داشتند؛ تغییر سریع فناوری در صنعتشان آشوب بزرگی به پا کرد. اما آیا آن تغییر یکسره بد بود؟ نه. بعضی کارگران آسیب دیدند، اما بعضی دیگر سود بردند. اگر کارگری کممهارت یاد میگرفت با ماشینهای تازه کار کند، بازدهاش بهشدت بالا میرفت و آخر سر درآمدش هم بیشتر میشد.
فناوری تازه اغلب نقش مکمل دارد. بعضی کارگران را کنار میگذارد، اما کار بعضی دیگر را پربازدهتر میکند. چطور؟ با کمک به آنها در کارهای سختتر. مثلاً الگوریتمهایی که اسناد حقوقی را پردازش میکنند، وکیلها را حذف نکردهاند. در عوض وقتشان را برای کارهای خلاقانهتر آزاد کردهاند، مثل نوشتن، حل مسئله و نشست رودررو با موکل.
این افزایش تولید به دومین فایدهی خودکارسازی میرسد. اقتصاد یک کشور را مثل کیکی تصور کنید که همه باید تقسیمش کنند. بله، ماشینها شکل تقسیم این کیک را عوض میکنند. اما خودِ کیک را هم خیلی بزرگتر میکنند.
هنوز قانع نشدهاید؟ دستگاه خودپرداز نمونهی خوبی است. وقتی اولین بار آمد، خیلیها ترسیدند کاملاً جای کارمندان بانک را بگیرد. اما ببینیم در عمل چه شد. در سی سال گذشته، تعداد خودپردازها در آمریکا چهار برابر شد. در همان مدت، تعداد متصدیان انسانی بانک هم حدود ۲۰ درصد بیشتر شد. خودپرداز در پرداخت پول نقد جای متصدی را گرفت، درست است. اما در عوض آدمها را آزاد کرد تا مشاورهی مالی بدهند و پشتیبانی شخصی ارائه کنند. اقتصاد رشد کرد و در مجموع تقاضا برای بانک و مشاورهی مالی بالا رفت. البته میانگین تعداد متصدی در هر شعبه در چند دههی گذشته حدود یکسوم کم شد. اما تعداد شعبههایی که متصدی میتوانست در آنها کار پیدا کند، ۴۳ درصد بیشتر شد.