موجز ۱ از ۷ · ۲ دقیقه
مغز به همان اندازه که برای زندگی انسان ضروری است، پیچیده است.
مغز انسان به شکلی حیرت‌انگیز پیچیده است. در هر ثانیه، میلیاردها پیام میان سلول‌های مغزی موسوم به نورون ردوبدل می‌شود. این فعالیت نورونی برق واقعی تولید می‌کند؛ در واقع، برق تولیدشده برای روشن کردن یک لامپ کم‌مصرف کافی است. اگر ۷۰ ساعت به مغز فرصت بدهید، مغز می‌تواند یک گوشی هوشمند را شارژ کند.
مغز حجم عظیمی از داده‌ها را هم ذخیره می‌کند. مغز به‌طور متوسط معادل ۲٫۵ میلیون گیگابایت حافظه‌ی دیجیتال را در خود جای می‌دهد. اگر تمام این فضای ذخیره‌سازی با برنامه‌های ضبط‌شده‌ی تلویزیونی پر می‌شد، می‌توانستید سه قرن بی‌وقفه تلویزیون تماشا کنید. بااین‌حال، مغز فقط یک وسیله‌ی ذخیره‌سازی منفعل نیست. مغز تمام بخش‌های زندگی خودآگاه و ناخودآگاه شما را تنظیم می‌کند؛ از بلندپروازانه‌ترین فکر تا کوچک‌ترین پرش عضلانی.
پیام اصلی این است: مغز به همان اندازه که برای زندگی انسان ضروری است، پیچیده است. مغز بزرگسالان ۱۰۰ میلیارد نورون دارد. هر یک از این سلول‌های مغزی به حدود ۱۰٬۰۰۰ سلول دیگر متصل است. نورون‌ها از طریق این شبکه و با استفاده از فاصله‌هایی موسوم به سیناپس، پیام‌ها را به یکدیگر منتقل می‌کنند یا می‌فرستند. در مجموع، حدود ۱۰۰ تریلیون اتصال مجزا میان نورون‌ها وجود دارد. برای درک مقیاس این عدد، تعداد این اتصال‌ها بیش از ۱٬۰۰۰ برابر تعداد ستاره‌های کهکشان ماست.
به گفته‌ی میچیو کاکو، فیزیک‌دان، مغز «پیچیده‌ترین شیء در جهان شناخته‌شده» است. فعالیت نورونی مغز تمام کارهایی را که انجام می‌دهید، یعنی تمام فعالیت‌های جسمی، ذهنی و عاطفی شما، تنظیم می‌کند. بعضی فعالیت‌ها ارادی هستند. برای مثال، آنچه می‌گویید و نحوه‌ی گفتن آن، کنش‌های شناختی آگاهانه هستند. فعالیت‌های دیگر خودکار هستند. شما ضربان قلبتان را آگاهانه تنظیم نمی‌کنید؛ اما این تنظیم به‌هرحال انجام می‌شود.
هر دو نوع فعالیت به این دلیل امکان‌پذیر هستند که نورون‌ها پیام‌ها را از میان سیناپس‌ها می‌فرستند. مغز با «ترجمه‌ی» محرک‌های حسی، این فعالیت‌ها را هماهنگ می‌کند. چشم‌ها، گوش‌ها، بینی‌ها و زبان‌ها اطلاعات را از جهان بیرون دریافت می‌کنند؛ اما مغز آنچه را می‌بینید، می‌شنوید، بو می‌کنید و می‌چشید کنترل می‌کند. این داده‌ها از طریق نخاع از بدن به مغز منتقل می‌شوند؛ نخاع دومین جزء دستگاه عصبی مرکزی است (اولین جزء، خود مغز است). پس از پردازش این اطلاعات، پیام‌های تازه‌ای تولید می‌شوند که به بدن شما اجازه می‌دهند فعالیت‌های خودآگاه و ناخودآگاه را انجام دهد. خلاصه اینکه مغز ابزاری حیاتی است و به همین دلیل باید از مغز مراقبت کنید.
مغز هم مانند چاقو، وقتی تمیز، تیز و خوب صیقل‌خورده نگهش دارید، بهترین عملکرد را دارد. پس چگونه این کار را انجام می‌دهید؟ در این موجزها دقیقاً همین موضوع را بررسی خواهیم کرد.