موجز ۱ از ۵ · ۲ دقیقه
رنج ما از ناتوانیمان در دیدن و پذیرفتن چیزها همانطور که واقعاً هستند، سرچشمه میگیرد.
آیا احساس پوچی میکنید و از زندگیتان ناراضی هستید؟ آیا احساس میکنید چیزی را از دست میدهید که نمیتوانید دقیقاً مشخص کنید چیست؟ در این صورت، بودیسم شاید پاسخهایی ارائه دهد. خیلی وقتها رنج میکشیم، چون واقعیت را با خواستهها و انتظارات خود مقایسه میکنیم؛ کاری که باید انجام دهیم، فقط آگاه بودن از لحظهی حال است.
اما ازآنجاکه تمام جنبههای زندگی روزمرهی ما تحت سلطهی عادتهایی هستند که ما را از لحظهی حال دور میکنند، این کار میتواند بسیار دشوار باشد. بخش زیادی از وقت خود را صرف قضاوت دربارهی خودمان، دیگران و موقعیتها میکنیم، بر اساس آنچه انتظار داریم باشند. برای مثال، اگر در تابستان باران ببارد، ناراحت میشویم، چون انتظار داریم هوا آفتابی باشد. اگر مشغول یافتن راههای تازهای برای احساس سرخوردگی نباشیم، به خواستههای پیشپاافتاده دل میبندیم و در حسرت خودرویی تازه، خانهای رؤیایی یا پوستی بینقص هستیم. همهی این خواستهها و انتظارات مانند پردهای میان ما و واقعیت هستند. این خواستهها و انتظارات نمیگذارند آن باران خنک را چیزی جز نبودِ آزاردهندهی هوایی تجربه کنیم که انتظارش را داشتیم.
این نگاه به جهان به دو دلیل ما را ناخشنود میکند: نخست، تشنهی تجربههای واقعی هستیم؛ و تا وقتی قدر آنچه را واقعاً وجود دارد ندانیم، آن تجربهها را از دست میدهیم. دوم، انتظار داریم واقعیت چیزی باشد که نیست؛ و بهاینترتیب خود را در معرض سرخوردگی قرار میدهیم. بودیسم به ما میآموزد که تا زمانی که به مبارزه با تغییر ادامه دهیم، رنج خواهیم کشید. تغییر را گامی دیگر به سوی مرگ میبینیم؛ و نمیخواهیم بمیریم یا عزیزانمان را از دست بدهیم. در نتیجه، در چرخهای از سردرگمی، هراس و نارضایتی گرفتار میشویم. اگر اینهمه از درد ما به ناتوانیمان در درک واقعیت، درست همانگونه که هست، ارتباط دارد، چگونه میتوانیم از چیزها همانطور که هستند آگاه شویم؟
بودیسم به ما توصیه نمیکند که از کنترل دست بکشیم؛ بلکه توصیه میکند بپذیریم که از همان ابتدا هرگز کنترلی نداشتهایم. تغییر بخشی اجتنابناپذیر از زندگی است؛ همهی ما از لحظهای که به دنیا میآییم تغییر میکنیم. رشد میکنیم، بالغ میشویم، پیر میشویم و میمیریم؛ این فرایندها خارج از کنترل ما هستند. درست مانند ما، همهچیز و همهکس در اطراف ما نیز تغییر میکنند.