موجز ۱ از ۵ · ۲ دقیقه
مغز شما و خود شما
لحظه‌ای درنگ کنید و کارهایی را که امروز صبح انجام دادید مجسم کنید. شاید حتی چشمانتان را ببندید تا راحت‌تر جزئیات را به یاد بیاورید.
چه برای آماده کردن نوشیدنی صبحگاهی‌تان به‌آرامی و با قدم‌های کشیده حرکت کرده باشید، چه پرانرژی و آماده‌ی شروع روز از تخت بیرون پریده باشید، مغزتان فقط برای رساندن خود به حالت فعال کار زیادی انجام داده است. شاید صبح شما شامل درست کردن صبحانه، رسیدگی به ظاهر خود و لباس پوشیدن بوده است. آیا برای روزتان برنامه‌ریزی کردید، ایمیل‌هایتان را بررسی کردید یا با خانواده گپ زدید؟
بیایید همه‌ی این کارها را جزءبه‌جزء بررسی کنیم و ببینیم مغزتان در نخستین ساعت روز چه تعداد کار شگفت‌انگیز انجام می‌دهد.
گذار از خواب به هوشیاری هنگام بیداری، فرایندی پیچیده و الکتروشیمیایی است. برای اینکه بایستید و حرکت کنید، مغزتان ورودی‌های حسی محیط را پردازش می‌کند و پیام‌هایی برای حرکت عضلات می‌فرستد. قشر بینایی شما مسیر رفتنتان به دستشویی را پردازش می‌کند، حتی اگر چشمانتان به‌سختی باز باشند؛ و خاطره‌ی صبح‌های گذشته به مغزتان کمک می‌کند پیش‌بینی کند بعد چه اتفاقی می‌افتد.
حتی لازم نبود به نفس کشیدن، پلک زدن یا بلعیدن فکر کنید. برای تداوم ضربان قلب، ثابت نگه داشتن دمای بدن یا گردش خونتان هم تمرکز نکردید. وقتی غذا یا نوشیدنی وارد بدن شما می‌شود و انبوهی از مواد شیمیایی به نام انتقال‌دهنده‌های عصبی آزاد می‌شوند، اوضاع حتی پیچیده‌تر می‌شود؛ این مواد زنجیره‌ای از اثرات، از بالا بردن قند خون تا آغاز گوارش، ایجاد می‌کنند.
اگر به روز پیش رو فکر کرده باشید، نواحی بیشتری از مغز را فعال کرده‌اید؛ همان نواحی‌ای که مسئول استدلال و تصمیم‌گیری هستند. این نواحی در پیش‌بینی آینده بر اساس تجربه‌های گذشته مهارت دارند و به شما کمک می‌کنند تصمیم‌های بلندمدت خوبی بگیرید. بالاخره شاید امروز حوصله‌ی رفتن به سر کار یا پرداخت قبض‌ها را نداشته باشید؛ اما یاد گرفته‌اید که انجام ندادن این کارها می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد.
اگر با چالش‌هایی مثل درد، تروما، اعتیاد یا بیماری روانی از خواب بیدار شده باشید، خیلی خوب می‌دانید که مغز چگونه به شیوه‌ی تجربه کردن جهان شکل می‌دهد. اما آیا این یعنی زیست‌شناسی یا گذشته‌ی شما سرنوشتتان را تعیین می‌کند؟ لزوماً این‌طور نیست؛ چون مغز به‌طرز شگفت‌انگیزی سازگار هم هست.