موجز ۱ از ۶ · ۲ دقیقه
عادتها زندگی ما را کنترل میکنند؛ چه متوجه عادتها باشیم و چه نباشیم.
اولین کارهایی که پس از بیدار شدن انجام میدهید چه هستند؟ اگر مثل بیشتر مردم باشید، روال صبحگاهیتان احتمالاً نسبتاً ثابت است.
شاید فقط دوش بگیرید، لباس بپوشید و راه بیفتید. یا شاید لازم باشد پیش از شروع کار روزانهی خودتان، به بچههایتان غذا بدهید و لباس بپوشانید.
وضعیت هرچه باشد، احتمالاً برای بسیاری از کارهایی که امروز صبح انجام دادید، واقعاً تصمیمی نگرفته بودید.
هیچ بحث درونیای دربارهی دوش گرفتن یا قهوه درست کردن یا نکردن در کار نبود. بدون هیچ فکر آگاهانهای، درست مثل همیشه کارها را پیش بردید؛ دوش گرفتید، لباس پوشیدید و برای خودتان نوشیدنی دم کردید. بهعبارت دیگر، از روی عادت عمل کردید.
پیام اصلی این است: عادتها زندگی ما را کنترل میکنند؛ چه متوجه عادتها باشیم و چه نباشیم.
چه پای روالهای صبحگاهیمان در میان باشد و چه برنامههای ورزشیمان، عادتها بیش از آنچه بیشتر ما میدانیم بر رفتارمان اثر میگذارند. پس چرا اینقدر اغلب عادتها را نادیده میگیریم؟ چون عادتها در سطحی پایینتر از تفکر آگاهانه عمل میکنند.
ببینید، عادتها با دیگر فرایندهای ذهنی، مثل تصمیمگیری و نیروی اراده، تفاوت دارند. این فرایندها در سطح آگاهانهی ذهن رخ میدهند. وقتی برای انتخاب غلات صبحانه اینپا و آنپا میکنید، کاملاً از فرایند فکریای که تجربه میکنید آگاه هستید؛ این یک فرایند شناختی همراه با تأمل است.
در مقابل، عادتها در سطحی پایینتر از آگاهی عمل میکنند. عادتها واقعاً با فکر کردن همراه نیستند. در عوض، عادتها تکرارهای ناآگاهانهی کارهایی هستند که قبلاً بارها انجام دادهاید.
بسیاری از کارهایی که هر روز انجام میدهیم، چه خوب و چه بد، عادت هستند. این عادت است که باعث میشود پیش از پیچیدن راهنما بزنید. این عادت است که باعث میشود وقتی از سر کار به خانه برمیگردید، همسرتان را ببوسید. و این عادت است که شما را به خوردن همان خوراکیهای ناسالمی وامیدارد که ماههاست قصد دارید مصرفشان را کم کنید.
بااینحال، شناخت نقش بسیار بزرگ عادتها در زندگیمان، اختیار عمل را از ما نمیگیرد. بههرحال، عادتها تغییرپذیرند؛ همیشه میتوانید عادتهایی را که دوست ندارید کنار بگذارید و چند عادت دلخواه پیدا کنید.
اما برای این کار باید نگاهی به چگونگی عملکرد عادتها بیندازیم.