موجز ۱ از ۷ · ۲ دقیقه
بیشتر زندگی ما را عادتهایمان اداره میکنند.
آن حس را میشناسید که انگار روی حالت خلبان خودکار هستید؟ وقتی صبحها دوش میگیریم یا مسواک میزنیم، تقریباً اصلاً لازم نیست به کاری که میکنیم فکر کنیم. چرا؟ چون این کارهای ضروری روزانه را به عادت تبدیل کردهایم؛ یعنی به کارهایی که آنقدر انجامشان دادهایم که میتوانیم خودکار انجامشان دهیم. در واقع، بسیاری از کارهای روزانهی ما را عادت اداره میکند. طبق پژوهشی از دانشگاه دوک، ۴۵ درصد از رفتارهای ما عادتیاند. ما بهخصوص وقتی استرس داریم مستعد افتادن در رفتارهای عادتی هستیم.
این موضوع در پژوهش دیگری در دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس هم نشان داده شد؛ پژوهشی که گرایش ما به بازگشت به رفتار عادتی را در زمانی که زیر فشاریم، خستهایم یا از پا درآمدهایم آشکار کرد. متأسفانه این اتفاق چه عادتها برایمان خوب باشند و چه بد باشند، رخ میدهد. چرا استرس اینطور روی ما اثر میگذارد؟ خب، استرس اغلب نتیجهی ناتوانی در گرفتن بعضی تصمیمهاست. اما عادتها چیزی هستند که لازم نیست دربارهشان تصمیم بگیریم. عادتها از پیش در زندگی روزمرهمان برنامهریزی شدهاند.
وقتی استرس داریم و نمیتوانیم تصمیم بگیریم، به عادتهایمان پناه میبریم. اگر اغلب میبینید که وقتی استرس دارید در اینترنت چت میکنید یا دونات میخورید، احتمالاً اینها رفتارهای عادتیاند. شاید دلتان میخواست اینطور نبود! اگر چنین است، خبر خوبی هست: عادتهای بد را میشود تغییر داد. هرچه باشد، عادتها چیزی جز مسیرهای عصبی در مغز نیستند. این مسیرها هرچه بیشتر استفاده شوند ضخیمتر میشوند و وقتی نادیده گرفته شوند تحلیل میروند.
شما عادتهایتان را خودتان میسازید، فقط با تکرار کارها تا وقتی که آسانتر و آسانتر شوند. پس اگر میخواهید صبحها زودتر بیدار شوید، چند هفتهی اول برایتان سخت خواهد بود، چون آن مسیرهای عصبی هنوز ضعیفاند. اما خیلی زود مغزتان ارتباط میان بیدار شدن و بلافاصله از تخت بیرون آمدن را قویتر میکند، درحالیکه عادت غلت زدن و دوباره خوابیدن ضعیفتر و ضعیفتر میشود. پیش از آنکه بفهمید، مسیرهای عصبیتان همهی کار را برایتان انجام میدهند و شما سرحال و آمادهی شروع روز خواهید بود.