نتفلیکس و قدرت مقیاس

در سال ۲۰۰۷، نتفلیکس بالاخره بلاک‌باستر را پشت سر گذاشت. پیش از آن هم، با معرفی خودش به‌عنوان شرکتی برای اجاره‌ی فیلم از خانه، حسابی با بلاک‌باستر رقابت کرده بود. با اینکه بلاک‌باستر نسخه‌ی خودش از ارسال دی‌وی‌دی با پست را امتحان کرد، اسم نتفلیکس با این شیوه گره خورده بود. اما کاری که نتفلیکس حتی بهتر کرد، پیش‌بینی آینده بود. می‌دانست عمر دی‌وی‌دی محدود است. نتفلیکس فهمید به‌زودی پخش آنلاین، تماشای سریال و فیلم را از راه استریم به‌جای دی‌وی‌دی عملی و به‌صرفه می‌کند. پس در سال ۲۰۰۷ وارد بازار استریم شد.

این آینده‌نگری برای نتفلیکس فقط یک بار اتفاق نیفتاد. در جریان ساختن پلتفرم استریمش، نتفلیکس با سختی مدیریت قراردادهایی روبه‌رو شد که اجازه می‌داد آثار مختلف را در منطقه‌های گوناگون و برای بازه‌های زمانی متفاوت پخش کند. می‌دانست برای حفظ قدرت باید کاری متفاوت بکند. پس در سال ۲۰۱۲، با «لیلی‌هامر» و «خانه‌ی پوشالی» وارد تولید آثار اختصاصی شد. آن موقع نتفلیکس بیش از ۳۰ میلیون کاربر داشت. ساخت هر قسمت «خانه‌ی پوشالی» ۴٫۵ میلیون دلار خرج داشت؛ یعنی برای هر قسمت لازم بود از هر کاربر ۰٫۱۵ دلار درآمد به دست بیاورد.

نکته‌ی جالب وقتی روشن می‌شود که به اقتصاد این ماجرا فکر کنید. قیمت هر قسمت عددی ثابت نیست؛ به تعداد کاربرها بستگی دارد. پس هرچه نتفلیکس کاربر بیشتری جذب کند، هزینه‌ی محتوا به ازای هر کاربر کمتر می‌شود. به این وضع «صرفه‌جویی مقیاس» می‌گویند، و این اولین قدرت است.

صرفه‌جویی مقیاس وقتی هست که با بیشترشدن عرضه‌ی محصول، هزینه‌ی کسب‌وکار پایین بیاید. کنارزدن شرکتی که این قدرت را دارد خیلی سخت است. تصور کنید پلتفرم استریم تازه‌کاری دارید که فقط ۳ میلیون کاربر دارد و می‌خواهید «خانه‌ی پوشالی» بسازید. هزینه‌ی شما برای هر کاربر ده برابر نتفلیکس می‌شود، پس شکست‌دادنشان در بازی خودشان سرسام‌آور تمام می‌شود. صرفه‌جویی مقیاس یک قدرت است، چون به شرکت امکان می‌دهد مدتی طولانی در صدر صنعت جا خوش کند، و رقیب‌ها به‌سختی می‌توانند بر آن غلبه کنند.